Op donderdag 2 oktober 2025 werd op de campus van Hogeschool Utrecht (HU), midden op het Utrecht Science Park, de Biovergister van CIRC geopend. Deze installatie zet groente-, fruit- en etensresten (GFE) om in biogas en laat zien hoe duurzame innovaties direct toepasbaar zijn in de praktijk.

De Biovergister is de eerste innovatie die een langdurige test uitvoert in samenwerking met Hogeschool Utrecht en Innofest. Tot en met 15 december onderzoeken we samen welke boodschap studenten, docenten en medewerkers het beste stimuleert om hun GFE op de juiste manier te scheiden.

Het Innofest-testtraject bestaat uit verschillende fases, waarin wordt onderzocht hoe context, taal en vormgeving invloed hebben op het scheidingsgedrag. Voor en na elke fase voert Hermen Bollemaat (hogeschoolhoofddocent Chemie en Chemische Technologie, HU) met zijn team metingen uit om te bepalen welk effect communicatie heeft op de zuiverheid van het ingezamelde afval. Zo ontdekken we hoe gedrag en communicatie samen kunnen bijdragen aan een circulaire en duurzamere campus.

Deze samenwerking tussen CIRC, Hogeschool Utrecht, Gemeente Utrecht en Innofest laat zien hoe onderzoek, onderwijs en innovatie elkaar kunnen versterken om duurzame oplossingen écht te laten werken in de praktijk.

Van reststroom tot leerstroom

Het systeem van de Biovergister monitort organische reststromen op zuurtegraad en vloeibaarheid. De hoofdreactor met bacteriën, ondersteund door AI, zorgt voor een stabiel vergistingsproces met hoge biogasopbrengst. Het biogas wordt gezuiverd, opgeslagen en later gebruikt als energiebron. De machine fungeert vooral als leeromgeving waar studenten en onderzoekers samenwerken aan concrete duurzaamheidsopgaven. 

Tijdens de Utrecht Science Week van vorig jaar introduceerde CIRC de Biovergister op de campus en startte het onderzoek naar afvalscheiding en gedrag. Nu volgt een langdurige test in samenwerking met Innofest, officieel onthuld tijdens het Applied Science R&D Congress. Voor de HU is dit een tastbare stap richting het doel om in 2030 volledig energieneutraal te zijn.

Waarom testen?

Een innovatie heeft pas waarde als mensen er in de praktijk ook naar handelen. Daarom onderzoeken we hoe studenten, docenten en medewerkers van Hogeschool Utrecht hun afval scheiden — en wat hen helpt dat beter te doen.

We kijken naar:

• Hoe je de inzameling van GFE het beste organiseert op een drukke campus.
• Wat mensen motiveert om hun afval juist te scheiden.
• En hoe tekst, beeld en symbolen op afvalbakken invloed hebben op dat gedrag.

Zo leren we welke communicatie en vormgeving leiden tot duurzamer gedrag en een circulaire campus waar afval écht waarde krijgt.

Langdurig testen

In verschillende fases van het langdurige testtraject onderzoekt Innofest samen met Hermen welke vormen van communicatie leiden tot een zuivere inzameling van GFE. Door metingen vóór en na de GFE-bakken wordt inzichtelijk wat het effect is van de gebruikte signing. De resultaten, inzichten en feedback uit elke fase worden direct toegepast in de volgende ronde van het onderzoek.

De centrale hypothese: hoe zichtbaarder de Biovergister, hoe groter de motivatie om afval goed te scheiden.

Fase 1: Bewustzijn vergroten

We zijn gestart met het vergroten van de zichtbaarheid en het begrip van de installatie. Acht GFE-prullenbakken zijn naast restafvalbakken geplaatst, voorzien van opvallende signing met de prikkelende vraag: “Maak jij van afval biogas?”
Elke bak is gemarkeerd met twee duidelijke pijlen, en op de voorzijde van de GFE-bakken wordt het proces van de Biovergister — van bananenschil tot biogas — visueel uitgelegd.
Daarnaast is een spelelement toegevoegd in de vorm van een quiz die laat zien wat wel en niet bij GFE hoort, inclusief uitleg over de werking van de Biovergister.

Eerste resultaten:

• 8 kg GFE-afval ingezameld
• Zuiverheid: 93–94%

“Dit is een veelbelovend begin,” vertelt Hermen Bollemaat. “We zien nog ruimte voor verbetering in de communicatie, maar merken ook dat er meer GFE wordt ingezameld dankzij de signing boven de bakken, in vergelijking met daarvoor.”

De eerste resultaten laten zien dat heldere communicatie over het doel — het zuiver scheiden van GFE, al een belangrijke stap is richting betere afvalscheiding. Tegelijkertijd blijkt dat er uit onwetendheid nog regelmatig ander afval in de GFE-bakken terechtkomt. Dat vormt een waardevolle basis om in fase twee verder te werken aan communicatie over wat wel en niet tot GFE-afval behoort.

Innofest-methodiek

Innofest structureert en begeleidt het testtraject. Met onze aanpak maken we zichtbaar:

• Welke aannames in de praktijk standhouden — en welke niet.
• Welke verbeteringen nodig zijn om het scheidingsproces van GFE helder en effectief te communiceren.

Zo levert het traject niet alleen waardevolle inzichten op voor Hogeschool Utrecht, maar ook voor innovators, partners en onderwijsinstellingen die werken aan circulaire oplossingen in de praktijk.

Een gezamenlijke ambitie

Met de inzet van partners en de testexpertise van Innofest wordt een gezamenlijke ambitie voor een circulaire samenleving tastbaar:

• CIRC – innovator achter de ontwikkeling van de biovergister.
• HU-lectoraat Innovative Testing in Life Sciences & Chemistry – betrokken bij verbreding en optimalisatie.
• Gemeente Utrecht, Provincie Utrecht en ROM Utrecht – samenwerkingspartners die deze test mogelijk maken.

Deze casepagina wordt gedurende het traject regelmatig aangevuld met nieuwe inzichten en resultaten.
Meer weten of een interview plannen met onze testexpert of de innovator? Mail Community Lead Neeltje via oc.ts1775824462efonn1775824462i@ejt1775824462leen1775824462.