Europees Fonds voor
Regionale Ontwikkeling

Menu

Nieuws blijf op de hoogte over innofest

“Nieuwe ideeën voor duurzame energie? Experimenteer op festivals!”

Hoe kunnen festivals een rol spelen in de transitie naar het gebruik van duurzame energie? Dat is de vraag die centraal staat tijdens het Innofest-programma op kunst- en theaterfestival Noorderzon in Groningen. Vrijdag 19 augustus jl. verzamelden dertig ondernemers, beleidsmakers en verbinders zich in de Spiegeltent van het festival om samen na te denken over deze vraag.

Duurzame energie op onverwachte plekken

Festivals gebruiken veel energie, vaak op plekken waar er geen energievoorziening aanwezig is. Via dieselgeneratoren worden locaties als duinpannen, recreatieterreinen en sportveldjes van stroom voorzien. Het tijdelijke grid dat deze locaties van stroom voorziet, is flexibel en leent zich makkelijk voor het inpluggen van innovatieve producten, zoals batterijen op zonne-energie of accupacks.

“Nieuwe ideeën voor duurzame energie? Experimenteer op festivals!”

Een blik op de festivalagenda van Nederland leert ons echter dat op dit moment vele evenementen onherroepelijk resulteren in een groot verbruik van vervuilende diesel. Jim van Oosten (Watt-Now), een van de sprekers, gokt dat er in Nederland per jaar 15 miljoen liter diesel verstookt wordt op deze manier. Een festival als Lowlands gebruikt naar schatting 120.000 liter per editie.

Juist vanwege de uitdaging tot een constante levering van stroom die festivals hebben op ongebruikelijke plekken, is het interessant om te zien hoe zij aan de slag gaan met alternatieve methoden. Deze zou je wellicht ook op andere plekken zonder eigen stroomvoorziening kunnen toepassen, zoals bouwterreinen of filmsets. Een van de festivals die hier veel aandacht aan besteed is Into The Great Wide Open (ITGWO) op Vlieland. Technisch producent Govert Reeskamp legt uit hoe zij samen met Watt-Now hun energieverbruik in kaart hebben gebracht. Zo kan de energievoorziening precies afgestemd worden op wat er nodig is en laat je aggregaten niet voor niets draaien.

Govert: “Dit jaar gaan we de nacht, de opbouw en het afbreken op stroom van accu’s draaien. In plaats van normale diesel gebruiken we een biodieselvariant, uit de koolstofcirkel. Economisch niet voordelig, maar daardoor is onze motivatie om het gebruik naar beneden te krijgen des te groter. Sinds de eerste editie van ons festival is ons dieselverbruik met 40% gedaald.”

“Nieuwe ideeën voor duurzame energie? Experimenteer op festivals!”

Innovatie in het Noorden? Wees flexibel en betrek de gebruiker

Han Brezet is Hoogleraar Advanced Sustainable Products aan de universiteit van Aalborg. Denemarken is op het gebied van duurzaamheid een voorbeeld. Dat heeft niet per se met technologie te maken, aldus Han, maar met de cultuur van de Denen. Die zetten hun schouders eronder en zorgen er bijvoorbeeld voor dat in Jutland 55% van de energie in opgewekt wordt door windturbines. Eigenaarschap speelt een belangrijke rol in Hans verhaal. Of je nu het beheer over de windmolens op het eiland Samsø (het eerste eiland ter wereld dat enkel hernieuwbare stroom gebruikt) aan de bewoners geeft of de bezoekers van een discotheek hun eigen energie laat opwekken door te dansen op een speciale dansvloer: betrek de gebruiker bij het proces.

Volgens Han kan het Noorden zich onderscheiden door cross-overs met de creatieve industrie, bijvoorbeeld op het gebied van water, toerisme, energie en kunst. Festivals kunnen een ontmoetingsplaats zijn waar deze crossovers kunnen ontstaan. De Effectuation Theory kan een handleiding bieden. Volgens deze theorie moeten organisaties, groot en klein, zich flexibel instellen en inspelen op de kansen die zich voordoen, in plaats van grootste plannen enkel aan de tekentafel uit te denken. Innofest kan een onderdeel zijn van de zogenaamde ‘crazy quilt’, een lappendeken van ideeën en partners die zonder een vooropgezet plan voortdurend onderzoeken hoe zij elkaar kunnen versterken en samen kunnen ondernemen.

“Nieuwe ideeën voor duurzame energie? Experimenteer op festivals!”

“Richt je stroomvoorziening efficiënt in!”

Tot slot vertelde Jim van Oosten hoe zijn bedrijf Watt-Now festivals helpt bij het in kaart brengen van hun energievoorziening. Via een handige app kunnen festivalorganisatoren hun energieverbruik per stroompunt zien. Als je je energieverbruik kan voorspellen, dan kan je beter inspelen op de behoefte die je hebt. Wat Jim nu vaak ziet, zijn generatoren die niet efficiënt gebruikt worden (heb je echt één generator nodig voor slechts een stopcontact voor een koelkast en een koffiezetapparaat?).

Door het festivals zo eenvoudig mogelijk te maken en hen te adviseren, kan er een hoop energie bespaard worden. Jim geeft aan, en dit wordt door andere aanwezigen ook beaamt, dat er een cultuuromslag nodig is. Festivals, bands en leveranciers spelen op safe wanneer het op de energievraag aankomt. Liever teveel dan te weinig vermogen. Stel dat je tijdens de hoofdacts ineens de stoppen doorslaan? Maar deze voorzichtigheid stapelt op, met als gevolg dat er vaak veel meer vermogen aanwezig is dan nodig. Met alle gevolgen van dien. Door dit gesprek open en eerlijk te voeren, kan de energievoorziening in de toekomst vele malen efficiënter – en dus duurzamer – worden ingericht.

Conclusie?

Na een rondleiding over het festivalterrein van Rutger Smit, de producent van Noorderzon, eindigde de dag met een discussie over de rol die Innofest kan spelen in het aanjagen van innovaties. Innofest-directeur Anna van Nunen benadrukt dat het energiegrid op een festival flexibel is: als je een nieuwe energie-opwekker in de stad Groningen zou willen testen op het grid moet je eerst de hele stad omgooien, maar op een festival kunnen we dit gewoon toepassen op het tijdelijke festivalgrid. Kortom, festivals zijn een ideale proeftuin om niet alleen de festivals zelf, maar ook de wereld erbuiten te verduurzamen.